Home

pola-home-zwart

Bet-van-Beeren-foto-Ed-van-der-Elsken-300x205
Bet van Beeren met het Leger des Heils foto: Ed van der Elsken

Welkom bij Café ´t Mandje

Fun & respect sinds 1927 – we weten niet beter.

Greet-van-Beeren-1980-150x150
Greet van Beeren, Koninginnedag 1980 – Foto ©Diana van Laar

Het is een bijzonder cafeetje, met een bijzonder verhaal. Voor mij en de rest van de familie was het allemaal heel gewoon. Dat was tante Bet. En geboren op de Zeedijk: er waren tantes die leken op ooms en ooms die leken op tantes, ook heel gewoon. Er waren vriendinnetjes wier moeder een klein huisje hadden op de Geldersekade, met rood tapijt op de grond, muren en plafond. Allemaal gewoon.
Met de heropening van het café was de wens van tante Greet om alles te houden zoals ten tijde van tante Bet een belangrijke leidraad. Zij heeft het café bewaard, onderhouden, bewaakt. Zonder haar zouden bijvoorbeeld al die stropdassen vergaan zijn…
En wat ook nooit zal veranderen: iedereen is welkom. Hetero’s die in de war raken van een verliefd homostel leggen we even uit dat het zo fijn is dat we niet in Afghanistan wonen en dat je je broertje niet hoeft te stenigen als hij gay is. Maar ook: iemand die 400% homo is en zich misdraagt gaat er gewoon uit. Iedereen moet het naar zijn zin hebben.
De reacties van gasten zijn om trots op te zijn. Iedereen waardeert de geschiedenis en heeft het naar zijn zin.
We draaien lekkere ‘ouderwetse’ muziek (meezingers en soul, funk en disco etc).
Er wordt gezongen en gedanst, net als bij tante Bet.
Fun en respect sinds 1929.
We weten niet beter.
-Diana van Laar
_________________________________________________________________________________________________________

Heropening 29 april 2008
In 2007 bestond het café 80 jaar. Het was in dat jaar 40 jaar geleden dat Bet van Beeren overleed. Doordat Greet van Beeren in 2007 ziek werd en in augustus overleed, zijn alle jubileumdata zijn gewoon voorbij gegaan….
“Zo’n historisch belangrijk café, de betekenis van ‘tante Bet’ voor Amsterdam, de Zeedijk en de homowereld en daarbuiten, maar ook de taak die ‘tante Greet’ 40 jaar lang heeft uitgevoerd om alles in stand te houden en te bewaken, plus het feit dat het hier om familie gaat, maken dat we niet anders willen en kunnen dan het café weer te heropenen.
De historische, culturele waarde waren te belangrijk om in een doos op zolder te verdwijnen.

invalidekar-foto-GJMvGool-150x150 Bet-van-Beeren-zingend-ca-1954-or-150x150
van de brink 2_resize

Bet-van-Beeren-op-motor-ca-1927-maker-onbekend-2-fx-150x150
Bet van Beeren op motor, ca 1927, maker onbekend
Bet, Greet, Mooie Karel, Beppie en Heintje Gerber
Bet, Greet, Mooie Karel, Beppie en Heintje Gerber

Café ‘t Mandje zal weer Café ‘t Mandje zijn zoals iedereen dat kende: Iedereen is welkom en iedereen mag zichzelf zijn, net als bij tante Bet en bij tante Greet.

Eind 2007 en begin 2008 is er hard gewerkt om Café ‘t Mandje weer te heropenen.
Omdat Koninginnedag altijd een belangrijk evenement is geweest in Café ‘t Mandje, was het doel nu weer eens een Koninginnedag te kunnen vieren in het café.
De officiele opening is op 29 april 2008 verricht door toenmalig Stadsdeelvoorzitter Els Iping en toenmalig voorzitter van het COC Frank van Dalen, zodat Koninginnedag weer als vanouds ingeluid kon worden met een trek aan de oude koperen bel: om 12 uur ‘s nachts Oranjebitter voor iedereen. De volgende dag was het café eindelijk weer open op Koninginnedag. En voortaan dus weer op alle andere dagen!

ca1970-groep-bij-deur-maker-onbekend
Groep bij deur, ca 1970, maker onbekend

Foto slopen 't Mandje -Parool 260308 cr_resizeBuiten de vrij overzichtelijke verbouwing (extra sanitair, brand- en geluidsaanpassingen. vernieuwingen van de electriciteit, het vervangen van de cafevloer.) was het heropenen van Café ‘t Mandje een vrij uitgebreid projekt. Het meeste werk zat ‘m bij Café ‘t Mandje natuurlijk in het interieur. Alles wat er hing, stond, en lag moest weer op zijn oude plek terugkomen na de verbouwing.
Voor de verbouwing moest het hele café leeg gemaakt worden en toen alles klaar was weer zoveel mogelijk in de oude staat aangekleed worden. Er moest veel gefotografeerd worden, zodat duidelijk was welk vaasje, beeldje, bordje, flesje, schoentje, hoedje waar stond danwel hing. Alleen al van het plafond zijn 300 foto’s gemaakt.

Er zijn prachtige 360°-opnames gemaakt door Fridtjof Versnel en André Witkam.   Er zijn door Fridtjof Versnel en André Witkam technische foto’s gemaakt van de fotowanden. De oude foto’s waren kwetsbaar en brandgevaarlijk en konden niet meer terug aan de wanden gehangen worden. Bovendien komt er een dag dat ze vergaan. Door reproducties van de wanden te maken, blijven alle foto’s aanwezig in het café, is e.e.a. in geval van beschadiging makkelijker te vervangen en blijven de originelen voor eeuwig bewaard, ondermeer in het Stadsarchief en het Homo-archief (ILHIA). De teruggeplaatste fotowanden zijn van een bijzondere kwaliteit: “Het is alsof je de punaises er uit kunt halen”, roept menigeen.
Het Stadsarchief heeft een selectie gemaakt van de foto’s en andere interessante documenten die in het café en in het woonhuis zijn gevonden. Met witte handschoentjes zijn foto’s van de wand gehaald. Het chronologiseren van alle foto’s en documenten heeft inmiddels in dat familie-archief een overzicht opgeleverd dat van 1907 tot heden loopt. Een rijbewijs van ‘tante’ Bet uit de dertiger jaren, huurkontrakt ook uit die tijd, kasboeken van 70-80 jaar geleden, te veel om op te noemen.

Daarnaast waren er nog de restauratie van de juke-box, de wandklok, de neon, het biljart, glas-in-loodramen etcetera, karakteristieke en historische zaken die het café maken wat het is.

Volgens Wilhelmina Biljartfabriek is het biljart inderdaad ca. 80 jaar oud en waarschijnlijk op maat (1×2 mtr) gemaakt voor zo’n klein café door een locale biljartfabriek (Oude Zijds, Warmoesstraat). Wilhelmina Biljarts heeft het biljart inmiddels meegenomen voor restauratie en sponsort dit voor een belangrijk deel, omdat zij vinden dat zo’n oud Amsterdams biljart op zo’n plaats in stand gehouden moet worden. Het biljart is jarenlang voor de Koninginnedagen –toen moest het biljart plaats maken voor een dansvloertje- nogal onvakkundig gedemonteerd en dat mag voortaan alleen nog door Wilhelmina Biljartfabriek gedaan worden!

En dan: al die koperen vazen, koperen bordjes, gedenkborden, souvernirs, lampekapjes, tassen, schoenen, opgezette hagedissen, leguanen, berekoppen, tijgerkoppen (ja dat kon allemaal in die tijd blijkbaar)… Alles moest worden gepoetst, gewassen, gestoomd, geimpregneerd, ingelijst, verstevigd, vervangen en vooral weer teruggehangen worden.

Cafe t Mandje_Diana van Laar_5_resize
Foto ©Diana van Laar

En de stropdassen: wat waarschijnlijk begonnen is als geintje, is een ware gimmick geworden in Café ‘t Mandje. Een plafond vol. Ze zijn allemaal gereinigd en geïmpregneerd tegen brand en weer op de oorspronkelijke plaats teruggehangen. Er zijn er natuurlijk een paar gesneuveld tijdens dit proces, maar zijden stropdassen hebben het allemaal overleefd en van de synthetische sommige niet…
_________________________________________________________________________________________________________
Gay Games 1998
In 1998, tijdens de Gay Games, deed Greet het café een week lang open uit eerbetoon aan haar legendarische zus Bet. In deze tijden van agressie tegen homo’s is het belangrijk dat ook Café ‘t Mandje weer draait.
_________________________________________________________________________________________________________
Heropend.
Hoe gaat  het met Café ´t Mandje?
Mandje_01_resize
Café ’t Mandje – Bet van Beeren

1927-2012
85 jaar
Fun en respect: we weten niet beter.

Café ’t Mandje vierde in 2012 het 85-jarig jubileum. En was het alweer vijf jaar geleden dat we ons kleine café hadden heropend.
Het is heel mooi om van iedereen positieve reacties te krijgen. Mensen zijn blij dat het café weer open is, spreken bewondering uit voor de geschiedenis. Er is een vaste klantenkring opgebouwd gemengd met  mensen van over de hele wereld. We genieten van muziek, we hebben een enorme collectie Hollandse en internationale evergreens en gouwe ouwe. We zingen en dansen. En als vanouds is iedereen welkom.

Gestart in 1927 door Bet van Beeren, lesbisch en daar kwam ze toen al voor uit. Dat heeft gemaakt dat het café een belangrijk symbool is in de homogeschiedenis. Het kleine café staat in de Canon van Amsterdam als symbool van tolerantie door de eeuwen heen. En een replica is te bewonderen in het Amsterdam Museum. Na 26 jaar gesloten te zijn geweest, waarbij alles in het interieur in stand werd gehouden door Bet’s jongste zuster Greet, is het café nu alweer bijna 8 jaar geleden heropend door de nicht van Bet en Greet: Diana van Laar.

Café ‘t Mandje – Bet van Beeren is maar een klein cafeetje en onze stem maar een kleine, toch geloven we dat het belangrijk is dat we de wereld laten weten wat ons standpunt is inzake verschillende LGHBT issues. De geschiedenis van ons café  en van Bet van Beeren eisen van ons een statement. En niet alleen de geschiedenis eist dat, zelf zijn wij gevoelig voor wat er wel en niet deugt in de wereld en die verontwaardiging uiten we ook door  evenementen te organiseren.  In de afgelopen 3 jaar,  o.a. tijdens GayPride & Pink Christmas,  vestigden we de aandacht op oudere homo’s die in een verzorgingstehuis weer in de kast verdwijnen, we hielden een spraakmakende lokhomoverkiezing (stereotypes?), dachten na over wat Amsterdam weer Gay Capital maakt, etc. In 2012 tijdens Pink Christmas organiseerden we de Pink Christmas Visibly Pink Princess Election. Lesbiennes worden nog steeds gediscrimineerd en zijn minder zichtbaar dan de mannelijke homogemeenschap. Wij denken na en praten, ook in het café over SOA/HIV. Een enorm probleem, dat niet alleen de homowereld treft.
We zijn betrokken bij overleg over homohoreca en aanverwante zaken.

Dit klinkt misschien allemaal een beetje saai, maar diegenen die bij ons wat komen drinken, komen er achter dat “saai” niet van toepassing is op Café ’t Mandje.

Kijk voor ons programma op www.cafetmandje.nl/evenementen, volg ons op Twitter @tmandje, op Facebook, Google+ of kom gewoon eens wat drinken! Je bent welkom!

 

 sitemeterstats